Niejednokrotnie biorąc do ręki różne przekłady Pisma Świętego możemy poczuć się zagubieni próbując porównywać teksty konkretnych miejsc biblijnych. Napotykamy na różne nazewnictwo, odmienną numerację rozdziałów i wersetów. Niewprawny czytelnik Biblii może poczuć się zdezorientowany taką sytuacją i zada pytanie: jak tak naprawdę powinien wyglądać „właściwy tekst” który czytam?
Nazewnictwo ksiąg
Biorąc pod uwagę tylko polskie wydania Pisma Świętego już na samym początku możemy natknąć się na pierwszą różnicę w nazewnictwie. W jednym przekładzie pierwsza księga Biblii to Pierwsza Księga Mojżeszowa, a w innym pierwsza jest Księga Rodzaju.
Należy zaznaczyć pierwszą kwestię zasadniczą: nazewnictwo poszczególnych ksiąg Biblijnych nie jest natchnione. W różnych środowiskach utarły się różne nazwy dla poszczególnych ksiąg głównie Starego Testamentu. Ale również w Nowym Testamencie napotkamy drobne różnice w nazewnictwie. Żeby rozjaśnić tą kwestię w poniższej tabeli zostały zestawione nazwy poszczególnych 39 ksiąg Starego Testamentu i 27 ksiąg Nowego Testamentu. Dla ST podano dodatkowo nazwy łacińskie dla ksiąg Tory.
Biorąc do ręki różne przekłady Biblii trzeba wziąć pod uwagę przyjętą konwencję nazewnictwa, aby móc łatwo porównywać teksty ze sobą.
Numeracja rozdziałów
Inną kwestią, na którą warto zwrócić uwagę jest numeracja rozdziałów w poszczególnych księgach. Również numeracja nie jest natchniona i została wprowadzona do tekstu Pisma Świętego wyłącznie w celu łatwego poruszania się w nim. Można znaleźć księgi, które w różnych przekładach mają inną liczbę rozdziałów. Przykładem niech będzie księga Malachiasza. W przekładzie BW (Biblia Warszawska) jest podzielona na trzy rozdziały. Z kolei w Biblii UBG (Uwspółcześniona Biblia Gdańska) zawiera cztery rozdziały.
Czy jest to problem? Na pewno początkowo utrudnia to poruszanie się po tekście, który jest oczywiście jednakowy w obu przytoczonych przekładach. W BW rozdział trzeci księgi Malachiasza ma dwadzieścia cztery wersety, a czwartego rozdziału nie ma. W UBG trzeci rozdział zawiera osiemnaście wersetów, a czwarty ma ich sześć. Łącznie daje to dwadzieścia cztery. Widać, że tłumacze przyjęli odmienną konwencję numeracji.
Numeracja wersetów
Poprzedni przykład pokazuje, że numeracja wersetów (również nie natchniona) może być odmienna pomiędzy przekładami. Wyraźnie widać to w księdze Psalmów, gdzie jedne przekłady numerują werset nagłówkowy jako pierwszy, a inne rozpoczynają numerację od następnego wersetu. Stąd numeracja wersetów w wielu Psalmach jest często „przesunięta” o jeden wiersz pomiędzy przekładami.
W niektórych księgach Starego Testamentu można znaleźć znaczące różnice w numeracji w poszczególnych przekładach Biblii. Szczególnie jeżeli ktoś posługuje się wydaniami w językach obcych. Ważne jest, aby kwestie techniczne, takie jak nazewnictwo ksiąg, numeracja rozdziałów lub wersetów nie zniechęcały czytelników do porównywania różnych tłumaczeń i do wnikliwego studiowania Słowa Bożego. Bóg stale przemawia przez swoje Słowo, ale tylko do tych, którzy nim się regularnie zajmują.
Interpunkcja
Jeszcze inną kwestią jest, która zasadniczo wpływa na przekaz czytanego tekstu jest przyjęta interpunkcja. Oryginalny tekst Biblii (zarówno hebrajski, aramejski, jak i grecki) jest całkowicie pozbawiony interpunkcji. Znaki interpunkcyjne, z których wynika chociażby podział na zdania, zostały przyjęte przez tłumaczy dla umożliwienia czytelnikowi łatwiejszego zrozumienia znaczenia tekstu. Jednak należy mieć na uwadze fakt, że również one nie występują w tekście źródłowym, a zatem nie są natchnione. Również w tym zakresie mogą występować różnice pomiędzy poszczególnymi przekładami.
Dodatek: Majuskuła, brak spacji i samogłosek
Jeżeli przyjrzymy się tekstom oryginalnym tekstom greckim Nowego Testamentu zauważymy, że najstarsze manuskrypty są zapisane wyłącznie majuskułą, czyli wyłącznie wielkimi literami. Dodatkowo, ze względu na oszczędność materiału piśmienniczego nie zawierają odstępów międzywyrazowych (brak spacji). Z kolei teksty Starego Testamentu nie zawierają samogłosek, które zostały wprowadzone przez tzw. masoretów (w skrócie: średniowiecznych żydów którzy chcieli zadbać o dosłowność odczytywania tekstu Starego Testamentu). Nie wprowadzili oni samogłosek bezpośrednio do tekstu, ale opracowali specjalny system w postaci dodatkowych znaków wokół zapisanych wyłącznie spółgłoskami słów, umożliwiający czytelnikowi wstawianie do odczytywanego tekstu właściwych samogłosek. Takie rodzaje zapisu również mogą wprowadzać utrudnienie dla tłumacza Biblii. Jednak znajomość tych faktów powinna być wyłącznie zachęta dla czytelnika, który chce poznawać Boże myśli do intensywnego zajmowania się Słowem Bożym przy wykorzystaniu różnych dostępnych przekładów na język polski, jak również na języki obce, których znajomość jest dzisiaj powszechna.
